गावात कंपनी काढली, आता सुट्ट्यांचे टेन्शन! पारेगावातून जगभरात आयटी व्यवसायाचा विस्तार

‘गावात कंपनी चालविण्याचे दुष्परिणाम… लोकं बिना परवानगीचे सुट्ट्या मारून गायब! काम गेले उडत!’ असे घुगे यांनी आपल्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे. दिवाळीच्या सणानिमित्त सुट्ट्यांचे नियोजन सुरू असताना त्यांनी ही टिप्पणी केली. अर्थात, दिवाळीला कुटुंबासोबत वेळ घालवणे आणि सुट्टीचा आनंद घेणे प्रत्येक कर्मचाऱ्यासाठी महत्त्वाचे आहे. मात्र, दुसरीकडे कंपनीचे काम, ग्राहकांना दिलेल्या मुदती आणि प्रकल्पांचे नियोजन सांभाळण्याची जबाबदारीही उद्योजकावर असते. घुगे यांनी हाच विषय मिश्कील पद्धतीने मांडला आहे.

मात्र, या पोस्टमधील गंमतीपेक्षाही त्यांनी उभा केलेला उद्योग अधिक महत्त्वाचा आहे. कारण त्यांनी ग्रामीण भागातील तरुणांना आयटी क्षेत्रात संधी मिळावी, या उद्देशाने थेट आपल्या गावातच आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित कंपनी सुरू केली.

अमेरिकेतील अनुभव, गावात कंपनी उभारण्याचे स्वप्न

रावसाहेब घुगे यांच्या प्रवासाची सुरुवातही संघर्षातून झाली. महाराष्ट्र टाइम्सने २९ मार्च २०२२ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या वृत्तानुसार, घुगे अमेरिकेत आयटी क्षेत्रात काम करत होते आणि त्यांची स्वतःची कंपनीही होती. ग्रामीण भागातील अनेक हुशार तरुणांना आयटी क्षेत्रात काम करण्याची क्षमता असूनही संधीअभावी त्यांना मोठ्या शहरांमध्ये जावे लागते, ही बाब त्यांच्या लक्षात आली.

शेतकऱ्यांच्या मुलांना गावातच आयटी क्षेत्रात काम करण्याची संधी मिळावी, त्यांना मोठ्या शहरांमध्ये स्थलांतर करावे लागू नये, या विचारातून त्यांनी संगमनेर तालुक्यातील पारेगाव खुर्द येथे कंपनी उभारण्याचा निर्णय घेतला.

या कंपनीचे नाव BAAP ठेवण्यात आले. BAAP म्हणजे Business Applications and Platforms. सुरुवातीच्या काळात अकोले, संगमनेर आणि सिन्नर परिसरातील सुमारे ४५ तरुण-तरुणी या उपक्रमाशी जोडले गेले होते. ते घरून ऑनलाइन काम करत होते. त्यानंतर कंपनीच्या पहिल्या टप्प्याचे उद्घाटन ४ ऑगस्ट २०२२ रोजी झाले. विशेष म्हणजे, कंपनीच्या प्रवेशद्वारावर शेतकरी वडिलांच्या टोपीची प्रतिकृती उभारण्यात आली. आपल्या वडिलांच्या संघर्षाची आठवण आणि त्यांच्याविषयीचा आदर व्यक्त करण्याचा हा वेगळा प्रयत्न होता.

नेमके काय काम करते ही कंपनी ?

अनेकांना आयटी कंपनी म्हटले की संगणकावर कोडिंग करणारे इंजिनिअर्स एवढेच चित्र डोळ्यांसमोर येते. मात्र, या क्षेत्रात अनेक प्रकारची कामे होतात.

‘द बाप कंपनी’ विविध व्यावसायिक संस्थांसाठी सॉफ्टवेअर आणि डिजिटल सोल्यूशन्स विकसित करते. एखाद्या कंपनीतील कर्मचाऱ्यांची हजेरी, पगार, सुट्ट्या आणि कामाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी HRMS सॉफ्टवेअर तयार केले जाते. ग्राहकांची माहिती, विक्री आणि व्यवहार सांभाळण्यासाठी CRM प्रणाली विकसित केली जाते.

याशिवाय शाळा, महाविद्यालये, रुग्णालये आणि वाहतूक व्यवसायांसाठीही डिजिटल व्यवस्थापन प्रणाली तयार केल्या जातात.

आता आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच AI चा वापर वाढत आहे. कंपनीकडून AI व्हॉइस एजंट, स्वयंचलित ग्राहक सेवा, CCTV मधून चेहरा ओळखणे, वाहनांचे क्रमांक वाचणे आणि सुरक्षा अलर्ट अशा तंत्रज्ञानविषयक सेवाही विकसित केल्या जातात.

250 हून अधिक इंजिनिअर्सची टीम!

कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवरील ऑक्टोबर २०२६ पर्यंतच्या माहितीनुसार, येथे २५० हून अधिक इंजिनिअर्स कार्यरत आहेत. कंपनीची १५ पेक्षा जास्त सॉफ्टवेअर उत्पादने असून १०० हून अधिक ग्राहक आहेत. २०२६ मध्ये कंपनीने अमेरिका, आफ्रिका आणि युरोपमधील ग्राहक जोडण्याचा व्यवसाय विस्तार सुरू केला आहे.

म्हणजेच संगमनेर तालुक्यातील पारेगाव खुर्द या गावातून विकसित होणारे सॉफ्टवेअर आणि तंत्रज्ञान आता आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेपर्यंत पोहोचत आहे. ग्रामीण भागात राहूनही जागतिक स्तरावर काम करता येते, हे या उपक्रमातून दिसून येते.

दिवाळीच्या सुट्ट्या आणि उद्योजकांसमोरील आव्हाने

आता घुगे यांच्या पोस्टमधील मूळ विषयाकडे वळूया. दिवाळीच्या काळात प्रत्येकाला आपल्या कुटुंबासोबत सण साजरा करायचा असतो. कुणाला गावी जायचे असते, कुणाला नातेवाइकांना भेटायचे असते, तर कुणाला काही दिवस विश्रांती घ्यायची असते. हे अगदी स्वाभाविक आहे.

मात्र, आयटी क्षेत्रातील कामाचे स्वरूप थोडे वेगळे असते. एखाद्या परदेशी ग्राहकाला ठरावीक तारखेला सॉफ्टवेअर किंवा प्रकल्पाचे काम हवे असते. त्यासाठी संपूर्ण टीमचे नियोजन करावे लागते. एखाद्या कामाची जबाबदारी सांभाळणारा कर्मचारी उपलब्ध नसेल, तर त्याचा परिणाम कामाच्या वेळापत्रकावर होऊ शकतो.

त्यामुळे सुट्ट्यांचे पूर्वनियोजन, कामाचे हस्तांतरण आणि टीममधील समन्वय महत्त्वाचा ठरतो. कर्मचाऱ्यांचे कौटुंबिक आयुष्य आणि सणांचा आनंद जपत कंपनीचे कामकाजही सुरळीत ठेवणे, हे उद्योजकांसमोरील व्यवस्थापनाचे आव्हान असते.

गावात उद्योग उभा करण्याची हिंमतही महत्त्वाची !

आजही ग्रामीण भागातील अनेक तरुण शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर नोकरीसाठी पुणे, मुंबई किंवा इतर मोठ्या शहरांकडे जातात. गावातच आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित रोजगार उपलब्ध झाला, तर हे चित्र बदलू शकते. स्थानिक तरुणांना प्रशिक्षण मिळू शकते, त्यांचे कौशल्य वाढू शकते आणि गावातील आर्थिक व्यवहारांनाही चालना मिळू शकते.

रावसाहेब घुगे यांनी पारेगाव खुर्द येथे आयटी कंपनी उभी करून ग्रामीण भागातून जागतिक ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न केला आहे. एखादा उद्योग सुरू करणे आणि तो वाढवणे यासाठी मोठे धाडस लागते. त्यातही ग्रामीण भागात आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित कंपनी उभारणे ही वेगळीच गोष्ट आहे.

त्यामुळे घुगे यांच्या दिवाळीच्या सुट्ट्यांवरील मिश्कील पोस्टची चर्चा होत असताना त्यांच्या उद्योग उभारणीच्या प्रवासाकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे. कारण सुट्ट्यांचे नियोजन हा कंपनी चालवतानाचा एक भाग आहे; पण पारेगावसारख्या गावात जागतिक स्तरावर काम करणारी आयटी कंपनी उभी करणे, ही त्यामागची मोठी गोष्ट आहे.

credits – Shivar Udyog page

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *